ناظرین کشاورزی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : علی *
مطالب اخیر

دوستان و همکاران گرامی؛
با سلام و احترام
مطالب ارائه شده توسط اعضای کمپین اصلاح نظام نوین ترویج کشاورزی طی دو ماه گذشته جمع بندی و ساماندهی گردیده و به صورت یک نامه به معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، به عنوان متولی اصلی این نظام، به تحریر درآمده است.
 لطفا این نامه را مطالعه و به صورت گسترده در بین کلیه همکاران سازمان های جهاد کشاورزی(قدیمی و جدید) استان ها نشر دهید و پیشنهادات و انتقادات همکاران را به کمپین منتقل نمایید.
گام بعدی تشکیل کارگروهی در هر استان برای بررسی روند اجرای طرح و ارائه طرحی جایگزین برای هر منطقه است.

جناب آقای دکتر زند؛
ریاست محترم سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
با سلام و احترام
همانگونه که مستحضرید نظام نوین ترویج کشاورزی از سال 1395 با ابلاغ مقام عالی وزارت جهاد کشاورزی به کلیه استان ها، رسما شروع بکار نموده است. بر اساس آئین نامه و دستورالعمل اجرایی، طرح نظام نوین ترویج با هدف "ارتقاء و توسعه کمی و کیفی منابع انسانی شاغل در بخش کشاورزی با تاکید بر گسترش کشاورزی دانش بنیان و تقویت رفتار حرفه ای بهره برداران" نه تنها طرحی موجه بلکه لازم می نمود ولی تامل در اصول و روش اجرای طرح از همان ابتدای معرفی با انتقادهای بسیاری توسط مجامع دانشگاهی و نیز کارکنان سازمان های جهاد کشاورزی مواجه گردید. البته امید می رفت در طی اجرای طرح، ایرادات بررسی و روز به روز وضعیت اصلاح گردد. از جمله مهمترین انتقادات صورت گرفته به این طرح عدم وجود زیرساخت ها و امکانات مناسب اجرای طرح و عدم توجه به واقعیت های موجود در مراکز از نظر زیرساخت ها بود. به نظر می رسد این طرح از جهاتی برگرفته از رهیافت متعارف ترویج دولتی باشد و از سوی دیگر با توجه به نیاز فراوان به امکانات، بودجه و ارتباط با مراکز تحقیقاتی بیشتر به نظام آموزش و دیدار(Training and  Visit System) شباهت دارد.
 نظام آموزش و دیدار در اواخر دهه 1960میلادی با حمایت بانک جهانی در برخی از کشورهای جهان سوم اجرا شد. نکته جالب اینکه به گفته منتقدان، طراحان نظام آموزش و دیدار معتقد بودند که "مروجان سازمان های کشاورزی کشورهای جهان سوم از آموزش های زیادی برخوردار نبوده و اغلب ترجیح می دهند در دفتر خود مانده و تماس کمتری با کشاورزان داشته باشند". چنانچه از سخنان و اهداف طرح نظام نوین ترویج برمی¬آید، مسئولین این نظام نیز بر همین عقیده هستند. در واقع نظام آموزش و دیدار سعی داشت با ایجاد برنامه های منظم آموزش مروجان و ارائه برنامه های کاری مشخص بازدید از روستاها به مروجان، ضمن به روز رسانی اطلاعات مروجان، نظارت مستمری بر عملکرد آنها نیز داشته باشد. جالبتر اینکه این نظام به دلیل بودجه فراوان مورد نیاز برای آموزش مستمر مروجان و بازدید مستمر از روستاها توسط مروجان، به محض پایان کمک های مادی بانک جهانی در هر کشور منحل شده و به تاریخ می پیوست. مهمترین انتقادات وارده به نظام آموزش و دیدار از دیدگاه ارزیابان شامل موارد زیر است: عدم توانایی دولت ها به ادامه طرح پس از قطع کمک های بانک جهانی به دلیل هزینه های بالای طرح، کاهش روحیه نوآوری در بین مروجان به دلیل پیروی مستمر از برنامه های بالا به پایین و از پیش تعیین شده، نیاز به تعداد زیادی مروج و محقق جهت پوشش طرح که اغلب کشورهای جهان سوم قادر به تامین آن نبودند و لحاظ نشدن مشوق ها و عدم توانایی ایجاد انگیزه مناسب در مروجان به دلیل عدم مشارکت آنان در برنامه ریزی.
شاید این جملات برای کارشناسان مسئول پهنه های طرح نظام نوین ترویج نیز تازگی نداشته باشد و در عمل و در گفتگوهای روزمره کارشناسان این مطالب بارها به عنوان ایرادات طرح نظام نوین نیز مطرح شده باشد. در صورتی که انتظار می رفت پس از نیم قرن از پایان "نظام آموزش و دیدار" وقتی نظام نوینی ظهور می کند با مطالعه این منابع تاریخی، طرحی جامع¬تر ارائه گردد.
از سوی دیگر به نظر می رسد طرح نظام نوین ترویج بازگشت به رهیافت ترویج متعارف وزارتخانه¬ای (رهیافتی با تاکید بر کشاورزی عمومی به جای تخصص گرایی) است. به نظر می رسد در تدوین نظام نوین ترویج کشاورزی توجهی به سطح دانش و تجربیات کشاورزان نشده و با این پیش فرض که کشاورزان همان کشاورزان 30 سال پیش هستند این طرح پایه ریزی شده است. درصورتی که امروزه دسترسی کشاورزان به اطلاعات افزایش یافته و مسلماً نیازهای اطلاعاتی آنان تغییر یافته و بیشتر خواستار دانش عملی در حوزه فعالیت خود هستند. در این شرایط اینکه از کارشناسان مراکز بخواهیم هریک در تمام رشته های کشاورزی به کشاورزان توصیه فنی ارائه دهند در صورتی که فقط در یک رشته کشاورزی تحصیل کرده اند (و دانش عملی و کاربردی فراگرفته شده در طول دوران تحصیل دانشگاهی شدیدا مورد انتقاد است) مسلما نیاز به ارائه آموزشهای بدوخدمت گسترده و عملی دارد که تاکنون اجرایی نگرد
یده است.

مع الوصف به نظر می رسد مشکلات طرح از دید مسئولین وزارت محترم جهادکشاورزی مغفول مانده باشد فلذا کمپینی در فضای مجازی با حضور تعدادی از کارشناسان سازمان های جهادکشاورزی کلیه استان های کشور ایجاد و سعی گردید نقطه نظرات افرادی که از نزدیک با این طرح در تماس هستند جمع بندی و به حضور ارائه گردد. به استحضار می رساند که در نظرسنجی صورت گرفته بیش از 80 درصد اعضاء بر حذف طرح نظام نوین ترویج با سبک و سیاق کنونی تاکید داشتند، نظر 18درصد از اعضا بر اصلاح اساسی در طرح نظام نوین ترویج بود و تنها 2 درصد با ادامه کار آن موافق بودند. امید است بیان این انتقادات را سرپیچی از دستور و تلاش برای نافرمانی از دستورالعمل های سازمانی تلقی نفرموده و این مطالب را درد¬ دلی از سوی کارکنان با هدف بهبود عملکرد سازمان متبوع خود درنظر بگیرید. بطور کلی از دو منظر انتقادات وارده بر این طرح مورد بحث و بررسی قرار گرفته است:
الف) کلیات طرح نظام نوین ترویج "پهنه بندی"
ب) نحوه اجرای دستورالعمل های ابلاغی نظام نوین ترویج در استان ها

الف) اهم انتقادات وارده بر کلیات طرح نظام نوین ترویج کشاورزی از دیدگاه اعضای کمپین اصلاح نظام نوین ترویج:
1.  عدم وجود زیرساخت های مناسب و تجهیزات مورد نیاز برای اجرای اهداف طرح
از قبیل: خودرو، اینترنت، رایانه، فضای مناسب و حتی میز کار، سوخت خودروهای موجود، و  ... .
2.  عدم تناسب نسبت کشاورز به مروج در استان ها و شهرستان های مختلف
به طوری که در برخی مراکز هر کارشناس بیش از 2000 بهره بردار را پوشش می دهد و در برخی مراکز کمتر از 200 نفر.
3.  نادیده گرفتن تخصص های کارشناسان مسئول پهنه
بیش از نیمی از این کارشناسان دارای مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته تخصصی خود هستند و از آنجایی که در این طرح برنامه ای برای استفاده از تخصص این افراد درنظر گرفته نشده است؛ زمینه های خلاقیت و ابتکار فردی کارشناسان، با نگرش ابزاری و اپراتوری به ایشان، محدود گشته و روز به روز موجبات افول انگیزه و فرسایش آنان را فراهم ساخته است. در صورتی که انتظار می رفت آموزش های بدو خدمت سازمانی بتوانند کمبود آموزش های آکادمیک را جبران کرده و مهارت های تخصصی مورد نیاز کارشناسان در رشته تخصصی خود را مرتفع سازند ولی مسلماً آموزش های اندک ارائه شده در رشته های مختلف ادامه روند آموزش های تئوری بوده و قادر به مهارت آموزی نخواهند بود.
4.  اصرار در " همه چیز دان شدن کارشناسان پهنه "
عدم پیش بینی دوره های بدوخدمت کشاورزی عمومی و اصرار طرح بر ارائه توصیه های فنی کارشناسان در همه زمینه ها باعث ایجاد زمینه افزایش خطا در ارایه نظرات کارشناسی و در نتیجه تضییع اعتبار فنی و سازمانی مجموعه جهاد کشاورزی شده است. به طوری که به عنوان مثال یک کارشناس دامپروری بدون گذراندن حتی یک دوره مدون آموزشی در زمینه زراعت یا آب و خاک، در حال ترویج کشت دانه های روغنی یا آبیاری تحت فشار است.
5.  کاهش اعتماد به نفس کارشناسان مسئول پهنه در ارائه توصیه های فنی به کشاورزان
به دلیل عدم داشتن تخصص کافی در رشته های نامرتبط با رشته تخصصی خود و نیز سلب اعتماد کشاورز از کارشناس به دلیل مشاهده عدم تسلط کافی کارشناسان.
6.  کمبود تعداد محققان معین مراکز با وظیفه پشتیبانی فنی کارشناسان مسئول پهنه
به طوری که در برخی از استان ها در یک رشته تخصصی حتی یک محقق هم وجود ندارد و در صورت وجود هم این محقق نمی تواند به نحو احسنت پاسخگوی تعداد زیاد کارشناسان پهنه استان باشد.
7.  عدم امکان استفاده از تخصص هر کارشناس مسئول پهنه توسط سایر کارشناسان
به دلیل ایجاد حس رقابت بین کارشناسان پهنه و از بین رفتن حس همدلی و هم افزایی. بارها توسط مسئولین تاکید شده که هر کارشناس کدخدای پهنه خود است و در صورت داشتن سوال باید از محقق معین کمک بگیرد و سایر همکاران مرکز را درگیر مشکلات خود ننماید.

جالب توجه اینکه ماده 4 آئین نامه و دستورالعمل اجرایی نظام نوین ترویج، هدف از پهنه بندی را توانمندسازی منابع انسانی بخش کشاورزی و افزایش کارایی و اثربخشی آنان در عرصه های تولیدی با رویکرد مساله یابی و مبادله دانش و اطلاعات بین مراکز تولید دانش و دیگر ذی نفعان دانسته است در صورتی که با توجه به کمبود محققان معین از یک سو و بی توجهی به تخصص کارشناسان مسئول پهنه ای که به تازگی با دانشگاه ها ارتباط داشته اند یا هم اکنون نیز در ارتباط هستند از سوی دیگر، به نظر می رسد از این هدف منحرف شده باشیم.

8.  ایجاد مشکلات عدیده در صورت جابجایی و یا مرخصی طولانی مدت برخی کارشناسان مسئول پهنه
در این صورت فشار کار بر دوش سایر کارشناسان مرکز افتاده و کیفیت فعالیت ها به شدت کاهش می یابد. متاسفانه هیچ راه حلی برای این مشکل در طرح پیش بینی نشده است چرا که جمله "هر کارشناس کدخدای پهنه خود می باشد" حس اتحاد و همدلی بین کارشناسان مرکز را ازبین برده است. در صورتی ک
ه قبل از اجرای این طرح کلیه فعالیت های مرکز به صورت گروهی و زیرنظر مسئول مرکز اجرا می گردید و مسئول مرکز وظیفه تقسیم وظایف بین کارشناسان را برعهده داشت و در صورت غیبت یک نفر وظایف وی تحت نظر مسئول مرکز با همکاری بقیه کارشناسان پوشش داده می شد چرا که کارشناسان خود را درقبال مرکز کدخدا و مسئول می دانستند نه فقط در قبال یک پهنه.
9.  تدوین نسخه ای واحد برای تمامی استانها و حتی شهرستانها
بدون درنظر گرفتن ملاحظات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی متفاوت هر منطقه.
10.  عدم پیش بینی شیوه های مناسب به منظور گردآوری اطلاعات مزارع و بهره برداران.
قابل ذکر است که درصد بسیار بالایی از اطلاعات ثبت شده در سامانه پود براساس خود اظهاری بوده که متاثر از مسائل متعدد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و محیطی حاکم بر منطقه بوده و موجب عدم رغبت کشاورزان به ارائه اطلاعات و آمار، علی¬الخصوص پس از چندین سال، گردیده است. به طوری که کشاورزان و مخصوصا شوراهای اسلامی روستا خود را از کارشناسان پهنه مخفی نموده و حتی به تماس های ایشان نیز پاسخ نمی دهند.
11.  آمارگیری اطلاعات بهره برداران هر روستا با جزئیات کامل (حتی شماره سریال شناسنامه) و ثبت سالانه اطلاعات کشاورزی بهره برداران در سامانه پود.
این کار علاوه بر وقت گیر بودن و مشکلات عدیده ثبت اطلاعات در سامانه، به نظر می رسد از عهده یک منشی با مدرک سیکل نیز برآمده و نیازی به استخدام افرادی با مدرک کارشناسی و بالاتر نداشته باشد.
12.  عدم استفاده از آمارهای رسمی کشور
 آمار کشاورزی سال 93 می توانست پایه و اساس این آمارها باشد و کارشناسان مسئول پهنه ها مجبور به دوباره کاری و جمع آوری کدملی و شماره شناسنامه بهره برداران نگردند.
13.  مراجعه مکرر کارشناسان مسئول پهنه به کشاورزان برای جمع آوری آمار و اطلاعات زراعی و باغی به طوری که اغلب فرصتی برای ارائه توصیه های فنی به کشاورز باقی نمی ماند.
14.  گسترده تر شدن حیطه مدیریت مدیران و مسئولین واحدهای شهرستانی
با اجرای طرح نظام نوین ترویج حیطه مدیریت مدیران و مسئولین واحدهای شهرستانی به دلیل تماس و نظارت مستقیم بر هر پهنه (به جای تماس با هر مرکز) گسترده تر شده و همچنین موجب سردرگمی کارشناسان پهنه در پاسخگویی به چندین مافوق نیز گردیده که در عملکرد کلیه نیروها اختلال ایجاد کرده است.

ب) اهم انتقادات وارده بر نحوه اجرای دستورالعمل های ابلاغی طرح نظام نوین ترویج کشاورزی از دیدگاه اعضای کمپین اصلاح نظام نوین ترویج:
1.   واگذاری پهنه به کارشناسان مسئول واحدهای مدیریتی برخلاف مواد 5 و 8 دستورالعمل ابلاغی
طبق ماده 5 دستورالعمل ابلاغی،کارشناسان مسئول پهنه، کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی می باشند که به انتخاب کمیته شهرستان و تائید کارگروه استان می رسند. در حالیکه در برخی شهرستانها، تعداد کثیری از مسئولیت پهنه ها به کارشناسان و کارشناسان مسئول بخشهای اجرایی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان واگذار گردیده که طبق ماده 8 دستورالعمل آنها موظفند به عنوان کارشناس متخصص موضوعی از کارشناسان پهنه حمایت فنی و تخصصی نمایند که این امر علاوه بر عدم اجرای صحیح دستورالعمل مشکلات عدیده ای را پدید آورده است.
2.  عدم اجرای برنامه های آموزشی مناسب و کافی برای کارشناسان مسئول پهنه برخلاف ماده 13 دستورالعمل ابلاغی.
به طوری که به عنوان مثال یک کارشناس دامپروری بدون گذراندن حتی یک دوره مدون آموزشی در زمینه زراعت یا آب و خاک، در حال ترویج کشت دانه های روغنی یا آبیاری تحت فشار است. ماده13 دستورالعمل اجرایی نظام نوین ترویج تصریح دارد که به منظور توانمندسازی کارشناسان مسئول پهنه سازمان(دفتر آموزش کارکنان) موظف است با همکاری معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی حداکثر ظرف مدت 3 ماه پس از تصویب این دستورالعمل، نسبت به نیازسنجی، تهیه محتوا، تدوین برنامه آموزشی اقدام نموده و تمهیدات لازم برای اجرای موثر آموزشها و ارزیابی اثربخشی دوره های اجرا شده را بعمل آورد.
3.  عدم اجرای ماده 14 دستورالعمل ابلاغی و مشخص نبودن جایگاه واقعی کارشناسان پهنه
ماده 14 : به منظور نگهداشت، انگیزش و پیشرفت شغلی کارشناسان مسئول پهنه معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی موظف است با همکاری و هماهنگی سازمان، حداکثر ظرف مدت 3 ماه پس از تصویب این دستورالعمل، نسبت به تدوین آئین نامه نگهداشت، انگیزش ارتقاء و پیشرفت شغلی کارکنان مراکز (کارشناسان مسئول پهنه) با رویکرد مدیریت مبتنی بر عملکرد و با بهره گیری از ظرفیتهای قانونی مندرج در بند الف ماده 50 قانون برنامه پنجم توسعه و فصل 10 قانون مدیریت خدمات کشوری، اقدام نماید.
4.  پرداخت سلیقه ای اضافه کار و ماموریت کارشناسان مسئول پهنه ها در استانها
در برخی استان ها هنوز اضافه کار و ماموریت به کارشناسان مسئول پهنه ها پرداخت نمی شود.
5.  عدم اجرای کامل ماده 15 دستورالعمل ابلاغی و عدم تامین ملزومات و تجهیزات




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 29 فروردین 1397 02:46 ب.ظ
سختته . مرد باش استعفا بده
نه اینکه التماس کنی که بمونی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


مشارکت استان ها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :