تبلیغات
ناظرین کشاورزی - اجرای احکام دیوان عدالت اداری
 
ناظرین کشاورزی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : علی *
مطالب اخیر
چهارشنبه 3 آذر 1395 :: نویسنده : علی *



واحد اجرای احكام: طبق ماده 9 واحد اجرای احکام ، «به‌ منظور اجراء احكام صادره از شعب دیوان، واحد اجراء احكام زیرنظر رئیس دیوان یا یكی از معاونان وی انجام وظیفه می نماید که از  تعداد  کافی دادرس اجرای احکام ،مدیر دفتر و کارمند بر خور دار است مواد 107 تا 119 قانون نحوه اقدام واحد مزبور را به تفصیل بیان نموده است.

ماده 107-" کلیه اشخاص و مراجع مذکور در ماده (10) این قانون مکلفند آراء دیوان را پس از ابلاغ به فوریت اجراء نمایند".

ماده 108- "شعب دیوان پس از ابلاغ رأی به محکومٌ ‌علیه یک نسخه از آن را به انضمام پرونده به واحد اجرای احکام دیوان ارسال می‌نمایند. محکومٌ‌ علیه مکلف است ظرف مدت یک ماه نسبت به اجرای کامل آن یا جلب رضایت محکومٌ ‌له اقدام و نتیجه را به‌طور کتبی به واحد اجرای احکام دیوان گزارش نماید".

ماده 109-" هرگاه پس از انتشار رأی هیأت عمومی دیوان در روزنامه رسمی کشور مسؤولان ذی‌ربط از اجرای آن استنكاف نمایند، به تقاضای ذی‌نفع یا رئیس دیوان و با حكم یكی از شعب دیوان، مستنكف به انفصال موقت از خدمات دولتی به مدت سه‌ ماه تا یك ‌سال و جبران خسارت وارده محكوم می‌شود".

تبصره- تقاضای ذی‌نفع برای اجرای آراء هیأت عمومی، باید به صورت تقدیم دادخواست باشد. افرادی که از عدم اجرای آراء هیأت عمومی در مورد ابطال مصوبه مطلع می‌شوند، می‌توانند موضوع را به رئیس دیوان منعکس نمایند تا رئیس دیوان نسبت به پیگیری موضوع از طریق شعب دیوان اقدام نماید.



«دیوان عدالت اداری» که در اجرای اصول 170 و173 قانون اساسی و به عنوان نهادی نظارتی و قضایی با اختیارات قانونی و صلاحیتهای ویژه تاسیس شده، مکانیسم اجرایی مطلوبی را در قالب تاسیس «واحد اجرای احکام» پیش بینی کرده تا احکام صادره از سوی شُعب و هیات عمومی دیوان، به پشتوانه ضمانت مناسب اجرایی، مطابق قانون به مرحله اجرا برسند. مواد 107 تا 120 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری – که در این مقاله بصورت «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» تکرار خواهد شد- ، به تبیین واحد «اجرای احكام» اختصاص داده شده است. به موجب ماده 9 قانون مزبور، واحد اجرای احکام زیر نظر رئیس دیوان یا معاون وی انجام وظیفه می ‌ نماید كه از تعداد كافی دادرس اجرای احكام، مدیر دفتر و كارمند برخوردار است. مطابق تبصره ذیل ماده فوق، داشتن حداقل 10 سال سابقه خدمت قضایی برای دارندگان مدرک کارشناسی حقوق و یا پنج سال سابقه قضایی برای دارندگان مدرک کارشناسی ارشد یا دکترا، از جمله شرایط لازم برای انتخاب دارسان واحد اجرای احکام است.

مقاله حاضر در صدد معرفی جایگاه واحد اجرای احکام در «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» است.

 


مقدمه

در علم حقوق، تحقّق عنصر مقدس عدالت منوط به همسویی و هماهنگی سه عامل اصلی، یعنی قانون روشن، قاضی شایسته و مُجری درستکار  است. نارسایی هر کدام از ارکان سه گانه فوق، لطمه جبران ناپذیری به حقوق شهروندان و خود دولت می زند، زیرا از مرحله وصول شکایت شاکی تا صدور رای قطعی و نهایتاً اجرای آن، علاوه بر صرف زمان، هزینه های قابل ملاحظه ای به مجموعه دولت و به همان نسبت به شخص شاکی تحمیل می شود. مُسلماً هدف شاکی از تقدیم شکایت، تحصیل رای قاطع و مهمتر از آن، اجرای حکم صادره است. به عبارت دیگر، صِرف صدور رأی، محكوم لَه را به حق یا حقوق پایمال شده خویش رهنمون نمی کند، مگر اینكه حكم صادره بطور کامل و در مهلت معقول و متعارف به مرحله اجرا درآید.[1] بخش مهمی از شکایات شهروندان متوجه اقدامات و تصمیمات متّخذه از سوی دستگاه های دولتی است که رسیدگی به آنها منحصراً در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد. نتایج ناشی از این رسیدگی ها در قالب رای ظاهر می شود و اجرای آن از سوی مرجع قضایی اخیر نیز نیازمند پشتوانه مناسبی است که در قالب تاسیس واحدی به نام واحد اجرای احکام تامین شده است. بنابراین، اهمیت جایگاه و عملكرد واحد اجرای احکام در دیوان عدالت اداری، به عنوان عضو مهمی از خانواده دستگاه قضایی کشور، به شکل مضاعفی ظاهر می شود. بی شک، مطالب زیادی در حوزه اجرای احکام دیوان مطرح است که مهمترین آنها به شرح آتی بررسی می شود.

 

 

الف)- اِلزام قانونی دستگاه های دولتی به اجرای احکام دیوان عدالت اداری

صرف نظر از اثر اِلزام آور احکام قضایی و ضمانت اجرای آنها که در ماده 8  قانون آیین دادرسی مدنی[2] و نیز ماده 576 قانون مجازات اسلامی مورد تاکید قرار گرفته[3]، قانونگذار به شرح ماده 107 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» تکلیف مهمی را به عهده دستگاه های اداری مشمول صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار داده است. به صراحت ماده قانونی فوق، کلیه اشخاص و مراجع مذکور در ماده 10 این قانون {«ق.ت.آ.د.د.ع.ا»} مکلّفند آرای دیوان را پس از ابلاغ به فوریت اجرا نمایند.[4] درواقع، اثر الزام آور آرای دیوان عدالت اداری ریشه در جعل ماده قانونی فوق دارد. واضح است که رای  اعم از حکم، قرار یا هرگونه تصمیمی است که در راستای دادرسی از سوی شُعب یا هیات عمومی دیوان صادر می شود.[5]  رای دیوان که اینگونه صادر شده باشد، جنبه اعلامی نداشته بلکه اثر اجرایی آن مطابق ماده 4 قانون اجرای احکام مدنی محفوظ است و باید به قید فوریت به مرحله اجرا در آید. از سوی دیگر، در خصوص اثر الزام آور آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری، افزون بر تسری مفاد ماده 107 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» بر آرای هیات عمومی، مفاد ماده 109 قانون مزبور نیز ضمات اجرای مناسبی برای اجرای آنها پیش بینی کرده است. به موجب ماده اخیر، «هرگاه پس از انتشار رای هیات عمومی دیوان در روزنامه رسمی کشور، مسئولان ذیربط از اجرای آن استنکاف نمایند، به تقاضای ذینفع یا رئیس دیوان و با حکم یکی از شعب دیوان، مُستنکف به انفصال موقت از خدمات دولتی به مدت سه ماه تا یک سال و جبران خسارت وارده محکوم می شود.»

از سوی دیگر، برابر مفاد ماده 118 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، دستگاه های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری[6]، مصوب 08/07/86 ، مکلّفند دستورات دیوان را در مقام اجرای حکم اجرا کنند. تخلف از مفاد ماده قانونی فوق، علاوه بر تعقیب اداری و انتظامی متخلف، منجر به اِعمال مجازات مقرر در ماده 112 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، یعنی انفصال موقت تا پنج سال و محکومیت به جبران خسارت، خواهد شد.         

 

ب)- فرآیند طرح پرونده در واحد اجرای احکام

مانند تشریفات پیش بینی شده در مقررات قانون اجرای احکام مدنی در خصوص تعقیب عملیات اجرایی نسبت به احکام حقوقی محاکم دادگستری، پیگیری پرونده در واحد اجرای احکام دیوان عدالت اداری نیز تابع تشریفات و آیین خاصی است. تشریفات مزبور در برخی موارد ناظر بر مهلت، نحوه و اوضاع و احوال خاصی است که مجموعاً امکان طرح موضوع در واحد اجرای احکام را فراهم می سازد. عدم اجرای حکم قطعی[7] دیوان از سوی دستگاهِ محکوم علیه و یا عدم تامین رضایت شاکی از سوی دستگاه محکوم علیه در محدوده حکم صادره، در مهلت حداکثر یک ماه، شرط اول و مهم طرح موضوع در شعبه صادر کننده رای قطعی و به تَبـَع آن، در واحد اجرای احکام محسوب می شود. در حکومت قانون سابق دیوان عدالت اداری (قانون مصوب 1385)، اعلام این موضوع منحصراً از سوی شخصِ شاکی صورت می گرفت ولی با توجه به شیوه نگارش ماده 108 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»[8] ، انتظار منطقی می رود که واحد اجرای احکام از اجرا یا عدم اجرای رای قطعی صادره از سوی شُعب دیوان مطلع گردد. با وجود این، طرح موضوع عدم اجرای حکم قطعی، عملاً از سوی شخصِ شاکی صورت می گیرد. شاکی برای اعلام عدم اجرای حکم قطعی دیوان از سوی دستگاه دولتی طرفِ شکایت، نیازی به تنظیم فرم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی ندارد و چنین درخواستی در کاغذ معمولی و بدون نیاز به الصاق تمبر تنظیم و به شعبه صادر کننده رای قطعی ارائه می شود.[9]  

 

ج- اِحراز استنکاف از اجرای حکم

 شاکی در مواجهه با عدم اجرای حکم صادره از سوی محکوم علیه، در اولین اقدام باید به شعبه صادر کننده رای قطعی مراجعه کند و درخواست ارسال پرونده به واحد اجرای احکام را نماید.[10] البته شعبه صادر کننده حکم قطعی، بدون وصول درخواست شاکی، نیز موظف است پرونده را به واحد اجرای احکام ارسال کرده و اجرای حکم را درخواست کند. چنانکه در این مرحله، دستگاه خوانده حاضر به اجرای حکم یا تامین رضایت شاکی شود، دادرس واحد اجرای احکام ضمن تنظیم صورتجلسه، پرونده را مختومه می کند، در غیر اینصورت، استنکاف دستگاه خوانده را از اجرای حکم قطعی اِحراز کرده و پرونده را جهت جری تشریفات مندرج در مادتین 110 و 111 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، به شعبه صادرکننده حکم قطعی ارسال می کند. تشخیص اینکه آیا حکم قطعی دیوان اجرا شده یا نه و نیز شناسایی شخص یا اشخاصِ مُستنکف از اجرای حکم، مهارت خاصی را می طلبد، زیرا در برخی موارد، ممکن است علیرغم ادعای شاکی، حکم صادره اجرا شده باشد و شاکی، سهواً یا از روی زیاده خواهی در صدد تحصیل آثار بیشتری از آنچه که مورد حکم واقع شده، را داشته باشد. برای مثال، شعبه دیوان بدنبال شکایت شاکی مبنی بر الزام شهرداری به صدور پروانه ساخت برای مِلک وی، حکم به صدور پروانه ساخت برای شاکی داده و شهرداری نیز در اجرای حکم دیوان، و با توجه به شرایط مِلک شاکی از حیث مساحت، نوع کاربری، بافت منطقه  و . . . مطابق قانون اقدام به صدور پروانه ساخت در سه طبقه کرده است. شاکی برای تحصیل آثار بیشتر ناشی از حکم و اخذ مجوز ساخت چهارطبقه، مدعی عدم اجرای آن از سوی شهرداری می شود، در حالیکه از منظر دیوان، حکم صادره به مرحله اجرا در آمده است.

د)-  فرآیند اجرای حکم در واحد اجرای حکم

 

د)-1-  شناسایی مُستنکف از اجرای حکم

با اعلام مراتب استنکافِ دستگاه محکوم علیه از اجرای حکم قطعی دیوان از سوی شعبه صادرکننده رای قطعی، ماموریت واحد اجرای احکام مطابق مادتین 110 و 11 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» شروع می شود. با توجه به اینکه دادرس اجرای احکام، تشریفات لازم برای اِحراز موضوع استنکاف را در قالب مکاتبات لازم طی کرده، واحد اجرای احکام موظف است جهت اِحراز استنکاف نسبت به شناسایی شخص یا اشخاص مُستنکف و اِعمال ضمانت اجرای مقرر در مادتین 110 و 111 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» اقدام کند. همانگونه که فوقاً توضیح داده شد، شناسایی شخص یا اشخاص مُستنکف از اجرای حکم نیز، مانند تشخیص اصلِ استنکاف، مرحله مهم و حساسی از روند رسیدگی در واحد اجرای احکام را تشکیل می دهد. در رویه عملی حاکم بر واحد اجرای احکام، پس از اِحراز استنکاف از سوی دادرس اجرای احکام ، بالاترین مقام مسئول دستگاه محکوم علیه به عنوان شخص مُستنکف شناسایی و معرفی می شود، مگر اینکه مقام اخیر شخص یا اشخاص دیگری را صراحتاً به عنوان مُستنکف از اجرای حکم معرفی کند. در توجیه این رویه همین بس که بالاترین مقام مسئول دستگاه دولتی، مسئولیت مدیریت و حُسن جریان امور اداری را به عهده دارد و عدم اجرای حکم قطعی دیوان نیز قابلیّت انتساب به ضعف مدیریت یا مسامحه ایشان خواهد داشت.[11] با وجود این، به صراحت تبصره 1 ذیل ماده 110  «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» در مواردی ممکن است کلیه اعضای یک شورا، هیات یا کمیسیون ذیربط که موثر در مخالفت با اجرای حکم دیوان باشند[12] ، به عنوان شخص یا اشخاص مُستنکف از اجرای حکم شناخته شوند.[13] نکته دیگر اینکه، ممکن است حکم صادره از سوی دیوان، به دلایلی قابلیّت اجرا از سوی دستگاه محکوم علیه را نداشته باشد. این دلایل در بندهای آتی مورد مطالعه قرار می گیرند.    

 

د)-2- اِعمال ضمانت اجرا های لازم برای اجرای حکم

به صراحت ماده 111 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، ضمانت اجراهای لازم برای اجرای حکم قطعی دیوان به ترتیب عبارتند از:

۱ ـ احضار مسؤول مربوط و اخذ تعهد بر اجرای حكم یا جلب رضایت محكومٌ‌‌له در مدت معین[14] ؛

۲ ـ دستور توقیف حساب بانكی محكومٌ علیه و برداشت از آن به میزان مبلغ محكومٌ بِه در صورت عدم اجرای حكم یك ‌ سال پس از ابلاغ ؛

3- دستور توقیف و ضبط اموال شخص متخلف به درخواست ذی ‌ نفع، طبق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (در امورمدنی) ؛

۴ـ دستور ابطال اسناد یا تصمیمات اتخاذ شده مغایر با رأی دیوان با رعایت لایحه قانونی نحوه خرید و تملك اراضی و املاك برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 17/11/1358 شورای انقلاب و اصلاحات بعدی آن و قانون تعیین تكلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب 15/12/1370 مجمع تشخیص مصلحت نظام.[15]

رعایت هرکدام از موارد فوق، به ترتیب مقرر در ماده قانونی صورت می گیرد، بدین معنی که احضار مسئول ذیربط و اخذ تعهد بر اجرای حکم یا تامین رضایت شاکی در مهلت معین، اقدام نخست واحد اجرای احکام را تشکیل می دهد و قبل از جری آن، توسل به اقدامات بعدی فاقد موقعیت خواهد بود. بر این اساس، قانونگذار، بنا به مصالحی، توقیف حساب بانکی محکوم علیه را مقدم بر توقیف اموال شخص متخلف دانسته است. واضح است که محکوم علیه همواره دستگاه دولتی است ولی شخص مستنکف الزاماً شخص حقیقی خواهد بود.[16]

 

د)-3- نحوه اِعمال مجازات مُستنکف از اجرای حکم

با اِحراز استنکاف دستگاه محکوم علیه از اجرای حکم قطعی دیوان وشناسایی شخص یا اشخاص مُستنکف، نوبت به اِعمال مجازات مقرر در ماده 112 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، یعنی انفصال موقت از خدمات دولتی تا 5 سال و جبران خسارت وارده می رسد. فرآیند اِعمال مجازات مزبور مستلزم تشریفات قانونی است که با گزارش واحد اجرای احکام به ریاست دیوان مبنی بر استنکاف دستگاه دولتی محکوم علیه از اجرای حکم قطعی شروع می شود. به صراحت ماده 110 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» رئیس دیوان پس از وصول گزارش مزبور، باید بلافاصله پرونده را به شعبه صادر کننده رای قطعی ارجاع دهد.[17] شعبه اخیر نیز مکلّف است خارج از نوبت به موضوع رسیدگی کند. مطابق تبصره 3 ذیل ماده 110 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، رسیدگی شعبه در این خصوص، به ترتیب شامل احضار شخص یا اشخاصِ مُستنکف، تفهیم موضوع و عند اللزوم اعطای حداکثر یک هفته مهلت برای اجرای حکم صادره خواهد بود. پس از جری تشریفات فوق و بی نتیجه بودن اقدامات شعبه برای اجرای حکم صادره، نوبت به اِعمال مجازات مقرر در ماده 112 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» یعنی محکومیت مُستنکف به انفصال موقت از خدمات دولتی تا 5 سال و جبران خسارت وارده به شاکی می رسد.[18]

حکمی که بر این اساس صادر شده باشد، ظرف 20 روز پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظر در شعبه تجدیدنظر دیوان خواهد بود.[19]  شعبه رسیدگی کننده پس از صدور رای مقتضی، پرونده را مجدداً جهت جری اقدامات بعدی به واحد اجرای احکام ارسال می کند.

 

ه)- مواردی که عدم اجرای حکم را نمی توان استنکاف تلقی کرد

در برخی موارد، نمی توان عدم اجرای حکم قطعی دیوان از سوی محکوم علیه را استنکاف در مفهوم مقرر در «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» قلمداد کرد. این موارد به شرح زیر احصا می گردند:

 

ه)-1- عدم قابلیّت اجرایی حکم قطعی صادره از سوی شعبه دیوان

واضح است که حکم صادره از سوی شعبه دیوان باید قابلیت اجرا داشته باشد. قابلیت اجرای حکم، مجموعه اوضاع و احوالی است که امکان عملی شدن رای صادره را فراهم می سازد. در برخی موارد، متاسفانه عدم اجرای حکم قطعی صادره از سوی شعبه دیوان، نه مُنتسب به فِعل یا تَرک فِعل، بلکه ناشی از ایراد خود رای است. برای مثال، شاکی با تقدیم دادخواست، تقاضای اِلزام شهرداری به صدور پروانه ساخت برای مِلک خویش را کرده و شعبه دیوان نیز بدون توجه به موقعیت مِلک شاکی، اقدام به صدور حکم بر ورود شکایت کرده است. شهرداری محل در مقام اجرای حکم اعلام می کند که مِلک شاکی خارج از محدوده شهری قرار گرفته و امکان صدور پروانه ساخت وجود ندارد. در چنین وصفی، حکم صادره قابلیت اجرا نداشته و اِحراز مُستنکف نیز منتفی است. نمونه دوم اینکه شاکی با تقدیم دادخواست، تقاضای اِلزام وزارت کشور به تبدیل وضعیت استخدامی از پیمانی به رسمی را کرده و شعبه دیوان نیز بدون توجه به موقعیت استخدامی و شرایط تحصیلی شاکی، اقدام به صدور حکم بر ورود شکایت کرده است. وزارت کشور در مقام اجرای حکم اعلام می کند که برای تبدیل وضعیت استخدامی شاکی باید مجوز استخدام از معاونت توسعه و منابع انسانی ریاست جمهوری اخذ شود و چون مدرک تحصیلی شاکی زیر دیپلم است، امکان تحصیل مجوز استخدامی برای وی مقدور نیست. در چنین وصفی، علیرغم تلاش دستگاه دولتی محکوم علیه برای اجرای حکم صادره، اِحراز مُستنکف منتفی است، زیرا حکم صادره قابلیّت اجرا ندارد.[20]

البته قانونگذار راه حل این وضعیت را در ماده 115 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» پیش بینی کرده که در قالب تجویز اعاده دادرسی صورت می گیرد و این امکان را به شعبه صادرکننده رای قطعی می دهد تا مجدداً با صدور حکم مبادرت به جبران خسارت، تعیین جایگزین محکوم بِه و یا نهایتاً صدور قرار رد شکایت نماید.   

 

ه)-2- وجود ابهام در حکم قطعی صادره از سوی شعبه دیوان

قانونگذار به صراحت ماده 33 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، شاکی را مکلّف کرده که موضوع شکایت و خواسته خود را بطور منجّز و روشن اعلام کند. ضمانت اجرای عدم رعایت این مهم از سوی شاکی، صدور اخطار رفع نقص و نهایتاً صدور قرار رد دادخواست از سوی شعبه دیوان است. متاسفانه در خصوص تنجیز و صراحت حکم صادره از سوی شُعب دیوان، در «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» ماده قانونی خاصی وضع نشده است. با وجود این، برابر عمومات آیین دادرسی مدنی و خصوصاً اصل 166 قانون اساسی، حکم دادگاه باید مُستند و مُستدل باشد.[21] منظور از مُستدل بودن حکم، اتّکاء رای صادره به استدلالات روشن است که بِالتبع صدور رای روشن و بدون ابهام را تضمین می کند. وجود هرگونه ابهام در رای صادره، اجرای آن را با مشکل مواجه می کند.  در چنین حالتی، عدم اجرای حکم قطعی صادره از سوی شعبه دیوان، نه مُنتسب به فِعل یا تَرک فِعل محکوم علیه، بلکه ناشی از ایراد خود رای است. برای مثال، شاکی با تقدیم دادخواست به طرفیّت وزارت امور خارجه و سازمان سنجش آموزش کشور ، مدعی شده که سهمیه متعلق به معلولین در آزمون استخدامی وزارت امور خارجه که از سوی سازمان سنجش آموزش کشور برگزار شده، در مورد وی رعایت نشده و تقاضای اِلزام دستگاه های خوانده به لحاظ کردن سهمیه مربوطه را کرده است. سازمان سنجش آموزش کشور در لایحه دفاعی خود مدعی می شود که فقط مُجری دستورات وزارت امور خارجه در امر برگزاری آزمون بوده و اختیاری در لحاظ یا عدم لحاظ سهمیه مزبور نداشته است. بدین ترتیب شعبه دیوان در مقام صدور رای، دعوا را متوجه سازمان سنجش آموزش کشور ندانسته و نسبت به سازمان مزبور قرار عدم استماع دعوا صادر می کند ولی وزارت امور خارجه را ملزم به لحاظ سهمیه مربوطه در حق شاکی می نماید. وزارت امور خارجه در مقام اجرای حکم متوجه می شود که مسامحه خود شاکی در عدم ارائه گواهی دال بر معلولیّت وی، در مهلت مقرر در آگهی استخدامی منتشره از سوی سازمان سنجش آموزش کشور، موجب محرومیت وی از برخورداری از سهمیه مورد نظر شده است و وزارتخانه تکلیفی نسبت به موضوع ندارد. در چنین وصفی، وجود ابهام در حکم صادره، منجر به عدم اجرای آن از سوی محکوم علیه بوده و بدین ترتیب اِحراز استنکاف منتفی است.

به صراحت ماده 117 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، تشخیص ابهام در حکم قطعی دیوان، در حدی که مانع اجرای حکم باشد، جزء وظایف و اختیارات دادرس اجرای احکام است. با تشخیص ابهام در حکم صادره، دادرس اجرای احکام موظف است از شعبه صادر کننده رای قطعی درخواست رفع ابهام نماید و نظر شعبه در این خصوص برای دادرس اجرای احکام لازم الاتباع خواهد بود.  

 

ه)-3- منوط بودن اجرای حکم قطعی صادره از سوی شعبه دیوان به تمهید مقدمات خاص از سوی مرجع دیگری بجز دستگاه محکوم علیه

اجرای حکم صادره از سوی شعبه دیوان در برخی موارد منوط به تمهید شرایط و مقدمات خاص از سوی مرجع دیگری بجز دستگاه محکوم علیه است. در چنین حالتی، علیرغم حُسن نیت محکوم علیه در اجرای حکم دیوان، شاکی به نتیجه مورد تعقیب خود نمی رسد و از سوی دیگر، نمی توان محکوم علیه را مُستنکف از اجرای حکم شناخت. برای مثال، شاکی که معلم نهضت سواد آموزی است، با تقدیم دادخواست، تقاضای اِلزام وزارت آموزش و پرورش به تبدیل وضعیت استخدامی خود از حق التدریسی  به رسمی را کرده و شعبه دیوان نیز حکم به ورود شکایت داده است. وزارت آموزش و پرورش در مقام اجرای حکم اعلام می کند که برای تبدیل وضعیت استخدامی شاکی باید مجوز استخدام از معاونت راهبردی و توسعه ریاست جمهموری اخذ شود و تحصیل مجوز استخدامی نیز، صرف نظر از اینکه مستلزم زمان و تشریفات خاص است، منحصراً در حوزه اختیارات قانونی معاونت توسعه و منابع انسانی ریاست جمهوری قرار دارد. در چنین فرضی، اِحراز مُستنکف از اجرای حکم منتفی است، زیرا اجرای حکم خارج از اختیارات دستگاه محکوم علیه بوده و منوط به تمهید مقدمات خاص از سوی معاونت مذکور می باشد. در چنین حالتی، به تجویز ماده 116 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا»، معاونت مذکور می تواند با این توجیه که دخالتی در دادرسی منتهی به حکم قطعی نداشته، ظرف یکماه از تاریخ اعلام رای، نسبت به آن، نزد شعبه صادرکننده رای، اعتراض کند.[22]  

 

ه)-4- وجود توافق خاص بین شاکی و دستگاهِ محکوم علیه برای اجرای حکم

در مواردی، شاکی جهت اجرای حکم صادره از سوی شعبه دیوان و با ملاحظه مصالح و منافع شخصی خود، توافقاتی را با دستگاه محکوم علیه انجام می دهد. مسلماً این توافقات باید در پرتو مقررات قانونی و در محدوده آنچه که در رای دیوان مورد حکم قرار گرفته، صورت گیرد. چنین توافقی، به صراحت ماده 10 قانون مدنی، در صورتی که منطبق بر قانون باشد، واجد آثار قانونی برای طرفین است.[23]

برای مثال، سازمان مسکن و شهرسازی به موجب حکم دیوان محکوم به واگذاری یک قطعه زمین به مساحت و موقعیت مشخص به شاکی شده است. شاکی با ملاحظه مصلحت خود، توافق می کند که به جای قطعه زمین مزبور، یک دستگاه آپارتمان از واحدهای احداثی سازمان مسکن و شهرسازی تحویل بگیرد. اینگونه توافق هیچ منافاتی با قانون نداشته و منشاء آثار قانونی برای طرفین خواهد بود. در چنین فرضی، استنکاف دستگاه محکوم علیه از اجرای حکم دیوان، فقط زمانی قابل اِحراز خواهد بود که از تحویل واحد آپارتمان توافق شده (نه قطعه زمین مندرج در حکم دیوان) به شاکی خودداری نماید، زیرا به صراحت ماده 114 «ق.ت.آ.د.د.ع.ا» محکوم لَه در صورت استنکاف دستگاه محکوم علیه از عمل به مفاد توافق منعقده، می تواند ادامه عملیات اجرایی ناشی از توافق را از واحد اجرای احکام درخواست کند.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 3 آذر 1395 12:17 ب.ظ
سلام علی اقا خسته نباشید شما ایمیلی ندارین که از طریق ایمیل یک سوال بپرسم
شنبه 29 آبان 1395 11:40 ق.ظ
سلام
جواب سوال پایان مهلت رو کسی بلد نیست ؟ حکم دیوان که 95/8/5 صادر شده.
سه شنبه 25 آبان 1395 10:13 ق.ظ
با عرض سلام وادب وتشکر از این مطالب کامل
تاریخ ابلاغ و انتشار در روزنامه رسمی کی بوده؟ یعنی پایان مهلت یکماهه کی می باشد؟ متشکر.
سه شنبه 25 آبان 1395 01:29 ق.ظ
یکی به کلام ساده بگه چند روز دیگه حکم میزنن دیگه اعصاب نداریم
سه شنبه 25 آبان 1395 01:25 ق.ظ
در یک کلام الان اوضاع از چه قراره کی حکم رسمی میزنن
علی *حداکثر یک ماه بعد از ابلاغ
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


مشارکت استان ها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :